Robots 101 – Türk Robot Portalı

Maxon motorlar, dc motorlar arasında en kaliteli, en verimli ve aynı zamanda en pahalı motor modelleridir.

Yüksek enerji verimlilikleri nedeniyle birçok robot projesinde (robot kolları, humanoid robotlar, araştırma robotları, sumo robotlar) kullanılıyorlar.

Bu yazıda 35mm çaplı 48V 90 watt’lık bir maxon motoru dağıtacağım. Bu mücevher motorun ayrıntılarına ineceğiz. Amacım motoru açıp WD40 kullanıp temizlemek, daha sessiz çalışmasını sağlamak… Motor çalışırken son zamanlarda biraz ses yapıyordu.

 Maxon motoru açmak için ilk olarak segman adı verilen parçaları sökmek gerekiyor. Bu segmanlar motorun rotorunu (dönen kısım) motor gövdesi içinde sabit tutuyor. Eksenel hareketleri önlüyor.

Segmanları çıkartmak için düz uçlu bir tornavidayla segman boşluğundan tutup çekmek yeterli.

Segmanları çıkardıktan sonra motor arkasındaki iki yıldız vidayı çıkardıktan sonra motor dağıtılmaya hazır.

Bu aşamada motoru elinizde sıkıca tutarken küçük bir çekiçle şafta bir darbe uyguladığınızda rotor motordan ayrılacaktır.

Soldaki fotoğrafta motorun 3 ana bölümü görülüyor. Bunlar:

1. Stator: Motorun sabit kısmı
2. Rotor: Motorun dönen kısmı bobinin bulunduğu kısım.
3. Fırça: Bobine elektriği ileten kömür fırçalar bu kısımda bulunuyor.

Bu 3 kısım tüm dc motorlar için ortak olmakla birlikte motordan motora yapısı, özellikleri değişmektedir.

Rotor
Motorun rotoru ve fırça kısmı birbiri içine geçmiş durumda. Bu şekilde her konumda fırçalar elektriği komütatör aracılığıyla bobine gönderiyorlar.
Sağdaki görselde yer alan fırça kısmında grafit kömürler yer alıyor.

Grafit kömürler arkalarında yer alan yaylar aracılığıyla komütatöre baskı yapıyorlar.

Soldaki fotoğrafta motorun çok kanallı komütatörünü görebilirsiniz.

Komütatör kısmı, grafit kömür fırçalarla bobinin iletiminin yapıldığı küçük bakır terminallerdir.

Maxon motorları bu kadar kaliteli yapan en önemli kısım çekirdeksiz tasarımları ve özel bobin sargıları.

Motor gücüne ve voltajına göre boin teli çapları ve sarım sayıları değişiyor.

Stator
Çekirdeksiz motor bobini yapısının daha iyi anlaşılması için soldaki fotoğrafı inceleyiniz.

Normal dc motorlarda mıknatıslar gövdenin iç duvarlarında olurken maxon motorda mıknatıs tek parça silindirik olarak ortada yer alıyor ve bobin (rotor) mıknatısın dışına yerleşiyor. Bu şekilde bobin mıknatısın tamamını kaplamış oluyor. Bu basit ve patentli tasarım da motor verimini katlıyor.

Stator çok ağır 400 gr’lık motorun 300gr’ı statorun ağırlığı. Statorda gövde yüksek manyetik özelliği nedeniyle çelikden üretilmiş.

Motorda en önde ve en arkada olmak üzere şaftı destekleyen iki adet de bilya bulunuyor.