Nasıl Lehim Yapılır? Lehimleme Elemanları

Nasıl Lehim Yapılır?

İyi lehim yeterince pratikle yapılabilir. Lehimin kalitesini kartınız, kullandığınız havya, lehim pastası ve en önemlisi lehim teli belirler. İyi lehimin bir kaç küçük sırrı var bu yazı da paylaşacağım.

Lehim yapılırken temel olarak 2 alet kullanılır. Havya ve sarf malzemesi olarak lehim teli . Diğer aletlerse havya standı, yan keski, kargaburun pense, lehim pastası, lehim silme sabunudur. Tüm malzemeler elektronikçilerde bulunur. İlk olarak malzemeleri yakından tanıyalım:


Lehimleme Malzemeleri

HavyaHavya

Lehim telini eritmede kullanılan elektrik gücuyle calışan ucu sıcak bir metal çubuktur. Kalem ve tabanca tipi olanlar vardır. Küçük devre elemanlarının kullanıldığı devrelerde max. 30 watt’lık havyalar uygundur. Havyanın ucu mutlaka ince olmalıdır.

Uçlar genellikle bakırdan yapılmıştır. Tabi değişebilir de. Havya ucunu temiz tutmaya özen gösterin temizlemek için az nemli bir bez kullanabilirsiniz.

Kesinlikle plastik delmek için kullanmayın. Herşeye rağmen havya ucu yine kirlenecektir.

Elektronikçilerde satılan yeni bir havya ucuyla değiştirmeniz gerekir.

Lehim Teli

Dusuk ısılarda eriyebilen metal alaşımdır. Elektronikte en çok kullanılan kalay / kurşun alaşımı kullanılır. Tercih edilen %60 kalay %40kursun olan alaşımlardır. Lehim telinin çapının 1 mm’den buyuk olmamasına özen gosterin. Ne kadar ince olursa o kadar iyi olur. Kendi kullandığım lehim teli soldex 0.5 mm dir ve Turkiye’de bulunabilinecek en kaliteli teldir.

Diğer Lehimleme malzemeleri

Havyayı sabit tutmak için havya koruyucusu.  Lehim pompası, lehim pastası (alaşımın daha hızlı erimesini ve parlaklığını sağlar) Ve zor bulunan işinizi çok kolaylaştıram lehim silme sabunu, havya ucu sıcakken değirmenizle birlikte butun kirler hemen dökülür.

Öncelikle aşağıdaki videoyu izleyiniz.

Lehim Nasıl Yapılır?

Lehimlecek malzemenin bacaklarını PCB board deliklerine girecek şekilde bükünüz.
Malzemenin bacaklarının lehimlenecek yere geçirin. Lehimlenecek malzemenin telinin ve lehim yerinden çıkmaması, oynaması için önce mekanik olarak birbirine tutturulmalıdır. Malzemenin bacakları uzunsa bükerek ön sabitlemeyi sağlayabilirsiniz.

Havyanın ucunda çok az bir miktar lehimi eritelim. Bu minik erimiş lehim parçasını, havya ucuna çok ince bir tabaka halinde yayın. Bu havya ucundaki ısının malzemenin bacağına ve PCB’deki lehimlenecek bakır yüzeye geçişini kolaylaştıracaktır.

Havyanın ucu, hem lehimlenecek malzemenin bacağına, hem de PCB’deki bakıra, aynı anda değecek bir şekilde tutulur. Bu sekilde lehimlenecek malzemenin teli ve PCB plaketin bakır yüzeyi birlikte ısıtılır.

Isıtmaya devam ederken lehim telinin ucunu ısınan malzemenin bacağına ve PCB yüzeyine değdirin. Lehimi havya ucuna değdirmeyin! Lehimlenecek yüzeyin lehimle kaplanabilmesi için lehim teli ucunu ısınan bölgede gezdirin. Lehim önce deliğe dolacak sonra hafif bir bombe yapacaktır. Yeteri kadar (ne az, ne çok) eridikten sonra önce lehim telini, sonra da havyayı işlem alanından çekin. Lehimlenecek yeri fazla ısıtarak elektronik malzemeye zarar verip, onları yakmayın. Lehimlenen malzemeyi oynatmayın, sarsmayın, tamamen soğuyup sertleşmesini bekleyin.

Telin artan kısmını yan keskiyle kesin. Lehim bitmiştir.

İyi Lehimin özellikleri

  • Lehim parlaktır.
  • Düzgün küresel şekile sahiptir.
Fırat Dede // 2007 (Son güncelleme Eylül 2011)

 

Eğer bu yazıdan memnun kaldıysanız lütfen yorum bırakın ya da solda yer alan sosyal paylaşım butonlarıyla bilgiyi yayın. :)
Profile photo of Fırat Dede
Robots101.com ve Robotus.Net Editörü.

2 Yorum

  1. Profile photo of Göksel AKPINAR

    Göksel AKPINAR - 24 Eylül 2011, 21:51

    Lehimleme işleminden önce eleman ayaklarına ve diğer parçalara sürdükleri sıvı nedir acaba? Bu arada güzel bir paylaşım olmuş teşekkür ederim.

  2. Profile photo of Fırat Dede

    Fırat Dede - 24 Eylül 2011, 22:02

    Flux’tur. Ya da krem reçine de diyebiliriz. Aslında yazıda bahsetmemişim ama bana göre lehimin en önemli sırrı reçine kullanmak. Kaliteli reçine (ve tabi kaliteli lehim teliyle) lehimi hızlıca eritip pürüzsüz lehim yapılmasını sağlıyor. Ben de lehimleme de Feray’ın sıvı reçinesini kullanıyorum. Tavsiye edebilirim;)

Yorum Bırakın Yaşadığınızı Gösterin!